Vraag voor Tinus en/of andere multipositie spelers (prangende vragen)

[Carl Comfort]

Ik speel praktisch alleen maar crossharp of derde positie. En dan voornamelijk 12 bar schema’s. Ik kan wel meeblazen met andere schema’s. Echter, alleen als ik het al ken. Daarbij heb ik doorgaans weinig idee welke akkoord wisselingen het zijn, ik vind de toonsoort en speel wat goed klinkt, maar het is teveel ‘trial & error’ om het zo te zeggen. Ik zal nog wel een tijd de harp bespelen en leren noten lezen is iets dat ik serieus overweeg maar ik zit met het volgende probleem waardoor ik me afvraag of ’t wel zo zinvol is.

Wat ik hoop te bereiken is dat ik bij een willekeurig nummer er op een harp iets aan toe kan voegen. Ik bedoel zonder zelfstudie, on the spot. Zoals je het ook zou kunnen zingen, of fluiten. De verschillende posities en verschil in harp keys maakt het allemaal wat complex, ik zit met het volgende dilemma:

Je speelt alles op een C, dacht ik. Zoals ik het me dan voorstel, gaat het als volgt: je hoort het nummer, je vindt de toonsoort, en met een goed getraint oor hoor je de wisselingen en je weet wat je kunt spelen. (soort ladders even daar gelaten). Maar..sommige andere key’s zouden veel makkelijk te spelen zijn. Stel de grondtoon is 4 overblow. Dan is een harmonica waar het een ‘gewone draw/blow veel makkelijker, en er kunnen nog veel meer voordelen zijn (fysieke eigenschappen, octaven, akkoorden).

Eerste vraag: Als je het schema van een bepaald nummer helder hebt, vanuit een positie op een C harp, kun jij het dan ook zonder moeite omzetten naar een andere key harp?

Vraag twee: Kan je dat ook met bladmuziek?

Vraag drie: snap je überhaupt het probleem?

Dit is behoorlijk ingewikkeld uit te leggen dat merk ik wel. Goeie genade, ik hoop dat je begrijpt wat ik bedoel. Kijk, ik wil me liever niet vastpinnen op één harp key, en dan zeker niet C.. Maar nu ‘denk’ ik alles nog vanuit (relatief tot) crossharp positie, en niet vanuit een positie binnen een key of harp. Ik vraag me af of ik meer die kant op moet/wil. Ik bedoel om te bereiken dat ik overal op mee kan blazen.

Laatste vraag: kan ik beter eerst posities op zich leren beheersen, en daarna al deze materie? Wat is wijsheid, enig advies zal zeer gewaardeerd worden

[Carl Comfort]

Er spelen eigenlijk twee dingen door elkaar. Ik zou heel graag van bladmuziek kunnen spelen én ik wil mee kunnen spelen met ‘alle’ muziek die ik hoor. Niet de melodie noot voor noot maar dat ik het schema kan volgen en erover kan soleren. En ik heb zo'n idee dat je het laatste sneller leert als je ook bladmuziek kan lezen..

Ik ben bereid om noten te leren lezen, maar als ik ze vervolgens alleen op één harp key zou kunnen spelen..als het omzetten naar een andere key weer een wereld op zich is, weet ik het niet. Om mee te kunnen spelen met wat je hoort, is het dan niet zinvoller om een aantal posities op verschillende keys te leren? Dat is samengevat wat ik me afvraag. Goede nacht!

[TinusK]

1. als ik een schema helder weet dan kan ik dat schema ook in andere toonsoorten spelen.
2. ik kan niet lezend wel transponeren maar alleen als de melodie voornamelijk diatonisch is en het tempo niet te hoog. Een akkoorden schema van blad transponeren gaat me beter af en dat doe ik ook wel op het podium.

3. het probleem is dat jij denkt dat de posities waarin jij nooit speelt moeilijk zijn. Die posities zijn niet moeilijk ze zijn gewoon onbekend.

Ik denk niet dat noten lezen erg nuttig is, zeker niet als je alleen wil improviseren en niet de melodie mee wil spelen.
Ik denk over akkoorden schema's eigenlijk altijd relatief, dus in trapcijfers ten opzichte van de grondtoon.
Net zoals je een blues beschrijft in termen van I IV V zo denk ik ook over complexere schema's.
Dus als je in eerste positie weet dat de akkoorden I IV V zijn dan weet je ook waar die akkoorden in 2e positie zitten. Op wat voor harp je de dingen speelt maakt natuurlijk ook niet uit dan. Een andere harp geeft dan alleen een andere toonhoogte.

Bladmuziek is ook heel goed zo relatief te benaderen trouwens; als je een melodie ziet staan op papier dan kan je die ook zien als relatief tov de grondtoon. Je ziet dan ipv C E F G staan grondtoon terts kwart kwint. Als je op die manier leert lezen dan kan je in alle posities die melodie spelen.

Wat belangrijk is om te onthouden is dat ik jazz speel en dat het spelen op 1 harp dan eigenlijk makkelijker is dan op 12. In jazz gebruik je eigenlijk altijd tonen buiten de toonsoort dus heb je altijd bends en overblows nodig. De intonatie van bends en overblows is lastig en is op elke harp anders. Als je op 1 harp speelt heb je 19 tonen die je moet leren intoneren als je op 12 harpjes alleen in 2e positie blues ladders speelt heb je al 24 tonen die je moet leren intoneren, laat staan dat je er in 2e positie een gealtereerde ladder uit moet krijgen.

Wat interessant is is dat je zegt dat je wil improviseren zoals je ook fluit. Ik speel op 1 harmonica omdat dat makkelijker is en ook omdat ik dan veel sneller op gevoel de juiste tonen kan pakken. Omdat ik altijd op dezelfde harp speel zitten tonen altijd op dezelfde plek dus als ik een bepaalde toon hoor dan ga ik op gevoel automatisch naar de juiste toon op de harmonica.

Hoe dan ook mijn advies voor jou is om te leren lezen op de solfege manier dus door relatief te denken, in do re mi zeg maar.
En verder zou ik als ik jou was langzaam steeds een extra positie leren.

Wat een hele goeie manier is is om stukken die je nu speelt op een andere harp te spelen maar in een andere positie. Doe eens wat in 4e positie bijvoorbeeld of 12e.

Posities zijn alleen maar moeilijk omdat je ze nooit speelt, als je went aan een positie dan zal je zien dat er meer blues in zo'n positie zit dan je misschien denkt.

[Arnold C.]

Mooi duidelijk verhaal, Tinus, maar 1 ding snap ik niet:

Een akkoorden schema van blad transponeren gaat me beter af en dat doe ik ook wel op het podium.

Een C harmonica is zegmaar een C-instrument (in tegenstelling
tot bijv. een altsax die een Es-instrument is en vanaf een partij
die niet getransponeerd is altijd moet transponeren).

Wanneer zou jij dan moeten transponeren? (of krijg je ook wel
eens een saxpartij voor je?)


Arnold

[TinusK]

Wanneer zou jij dan moeten transponeren? (of krijg je ook wel
eens een saxpartij voor je?)

Ik sta wel eens op het podium met zangeressen, die hebben de vervelende neiging om stukken te zingen in een toonsoort die past bij hun stembereik. Daarnaast hebben ze de vervelende neiging om dan niet even blaadjes mee te nemen in die toonsoort
Meestal heb ik dan wel een blaadje bij me van de originele toonsoort dus dan speel ik daarvanaf.

[Arnold C.]

... zangeressen ... de vervelende neiging om stukken te zingen in een toonsoort die past bij hun stembereik ...

 

TXS


Arnold

[Carl Comfort]

Dank u zeer voor het uitgebreide antwoord! Eerst meer posities leren spelen en begrijpen, vanuit een ‘trapsgewijze’ benadering, als ik het begrepen heb.

Tot op zekere hoogte doe ik dat al wel. Maar de toonafstand tussen kwint en octaaf bijv. zou ik niet zo kunnen zeggen. Dat moet ik opzoeken/uittellen. Wat ook niet echt helpt is dat de toonafstanden op de harp zo onregelmatig liggen. Dat maakt het zo duivels ingewikkeld. Dat hadden ze er niet bij verteld..

Ik begrijp dat voor jouw als jazzspeler één harp makkelijker is. Maar de keuze voor een C is slechts persoonlijk, ik bedoel het had net zo goed een A kunnen zijn. (Dat een erg hoge of lage key veel lastiger is snap ik). En jij kan dus ook (ik geef maar een vb) zeggen: positie 5 op een C in is op een A positie…
 
Maar goed 4e en 12e positie is next. Dan is de grondtoon respectievelijk, 3 hele toon gebogen en 2 hele toon als ik het juist heb. Toonafstanden ga ik beter leren in combinatie met de harp lay out. 

[TinusK]

En jij kan dus ook (ik geef maar een vb) zeggen: positie 5 op een C in is op een A positie…

Dat is op A 2e ja

Maar goed 4e en 12e positie is next. Dan is de grondtoon respectievelijk, 3 hele toon gebogen en 2 hele toon als ik het juist heb. Toonafstanden ga ik beter leren in combinatie met de harp lay out. 

De toonsafstanden kan je beter leren op gehoor.
Ik zou zeggen begin eens met de majeur toonladder te spelen in 12e positie.
Je weet waar de grondtoon zit en vanaf daar weet je hoe do re mi fa sol la ti do moet klinken.
Het is even zoeken maar dat is nuttiger dan de gaatjes uit je hoofd leren omdat als je op die manier speelt de intonatie altijd beter is omdat je beter luistert naar het geluid dat je produceert.

[Arnold C.]

Maar goed 4e en 12e positie is next. Dan is de grondtoon respectievelijk, 3 hele toon gebogen en 2 hele toon als ik het juist heb. Toonafstanden ga ik beter leren in combinatie met de harp lay out.

Twaalfde positie is erg leuk, ik ben van plan hier
binnenkort de tabs van My Bonnie is over the ocean
in 12de positie te posten. Dat stuk heeft een paar
keer een dominantseptiemakkoord op de tweede
trap, dat is dan het haalakkoord, het blaasakkoord
vormt in die positie de vijfde trap. Klinkt verrassend!

En de tonica zit op 56 halen die zelfs op een compro-
mised tuning nog heerlijk vals is!

En al andere liedjes dit met een kwartsprong beginnen,
Wilhelmus, Zie ginds, Hoor wie bendt daar kinderen... 
De startnoot is dan steeds 1 blazen


Arnold

[Carl Comfort]

Dat is op A 2e ja

De toonsafstanden kan je beter leren op gehoor.
Ik zou zeggen begin eens met de majeur toonladder te spelen in 12e positie.
Je weet waar de grondtoon zit en vanaf daar weet je hoe do re mi fa sol la ti do moet klinken.
Het is even zoeken maar dat is nuttiger dan de gaatjes uit je hoofd leren omdat als je op die manier speelt de intonatie altijd beter is omdat je beter luistert naar het geluid dat je produceert.

Hé maar hoe zing je dan bijv. een bluesladder in do re mi etc.. begin je dan op la of zo? Dit is wellicht een onzinnige vraag, of ik ga iets begrijpen..ben benieuwd haha.

Ik hear you over het gehoor

[TinusK]

Hé maar hoe zing je dan bijv. een bluesladder in do re mi etc.. begin je dan op la of zo? Dit is wellicht een onzinnige vraag, of ik ga iets begrijpen..ben benieuwd haha.

Ha ja dat is lastig. Dat moet je aan een Belg vragen.

[Carl Comfort]

Dat stuk heeft een paar
keer een dominantseptiemakkoord op de tweede
trap, dat is dan het haalakkoord, het blaasakkoord
vormt in die positie de vijfde trap. Klinkt verrassend!

Sorry hoor maar dat is abracadabra voor me. Ik ben bekend met grote en kleine septiem, kan ik er dan chocola van maken? En wat bedoel je met trap?

[Carl Comfort]

Ha ja dat is lastig. Dat moet je aan een Belg vragen.

Hmm dat klinkt niet veel belovend..

[TinusK]

Hmm dat klinkt niet veel belovend..

Nee serieus, Belgen doen alles in do re mi enzo, die weten dat. Die hebben het ook altijd over labimol enzo.

[Carl Comfort]

Nee serieus, Belgen doen alles in do re mi enzo, die weten dat. Die hebben het ook altijd over labimol enzo.

haha ok. Maar ik keek net even op overblow scalefinder en La = A in C. En Am hangt toch samen met C, daar heeft het iets mee te maken toch? Met 'modes', damn ik voel me als een verstandelijk gehandicapte die quantum mechanica probeert te doorgronden.